GÜNDEM

Osmanlı'da Ramazan nasıl olurdu?

Osmanlı dönemin'de ki Ramazan ayı yaşımını anlayabilmek için, öncelikle toplumsal durumu analiz etmemiz gerekir. Peki Osmanlı'da ki toplum ne tür bir toplum idi?Osmanlı da halk arasında hoşgörü, saygı, ahlak, güzel davranışlar en üst boyuttaydı. Bu sebep ile örnek bir toplum yapısına sahip bir Devletti. Bu saygı çerçevesi içerisinde kurulmuş olan toplumsal durum nereden geliyor diye soranlarınız olmuştur. Bunun cevabı Türk adeti ve kültürü ile birlikte İslamın verdiği güzelliklere dayaniyor. Yani İslam adeta toplumda insanları birbirine bağlayan, saygı ve sevgiyi öğretip, daim eden bir alet halini almıştı. İslam zaten Rabbimizden bize gelen bir yaşam tarzıydı. Buna uyan bir toplum, ne güzel.bir tomplumdur...Osmanlı Halkının Ramazan ile kavuşması...Bu ahlaki boyutu da düzeyi de güçlü olan Osmanlı halkı Ramazanda nasıl bir yaşam sürüyordu?İlk olarak toplum arasında olan güzellikler devam ediyordu ve diğer tarafta ise Ramazanı- Şerifin gelişi ile birlikte tüm gelenekler başliyord…

I. Abdülhamid

Sultan Birinci Abdülhamid, 20 Mart 1725 tarihinde, İstanbul'da doğdu. Babası Üçüncü Ahmed, annesi Rabia Şermi Sultandır. Annesi ona kuvvetli bir tahsil yaptırdı. Zamanındaki mevcut tarihlerin hepsini gözden geçirdi. Hat sanatı ile de meşgul oldu. Merhametli, nazik ve saf bir insan olarak tanınıyordu. Saltanatı süresince birçok ıslahat ve imar hareketlerinde bulundu. Devlet işleriyle daima yakından ilgilendi. Her sorun hakkında fikir ve görüşlerini vezirlerine bildirirdi. Yetenekli vezirler atamaya çalıştı. Halka karşı daima şefkatli ve ılımlı davrandı.
Sultan Birinci Abdülhamid henüz tahta geçmişti ki, kendisinden cülûs bahşişi istendiğini duydu. Kaşlarını çatıp sertleşen Sultan Birinci Abdülhamid şöyle dedi: "Hazinede bahşiş yoktur, bundan böyle cülus bahşişi verilmeye! Asker evlâtlarımıza fermanımız duyurula!". Askerler bir parça söylendilerse de, işi daha fazla ileriye götürmeden dağıldılar.
Sultan Birinci Abdülhamid, siyasî ve askerî ıslahatlara girişti. Avrupaî tarzda mektepler açtı. Yeniçeri ocağına ve donanmaya yeni bir çehre kazandırmaya çalıştı. Sürat Topçuları Ocağı'nı kurdurdu, Yeniçerilerin sayımını yaptırdı ve gereksiz yere fazla para alanları tespit ettirdi. Bu faaliyetleri yürüten Sadrazam Halil Hamid Paşa, menfaatleri bozulanlar tarafından padişaha şikâyet edildi. Halil Hamid Paşa, yaptığı tüm olumlu çalışmalara rağmen, bu konuda yanıltılan Sultan Birinci Abdülhamid'in emriyle idam edildi.
Sultan Birinci Abdülhamid, bütün başarısızlıklara rağmen Osmanlı padişahları arasında iyi niyeti ve gayreti ile anıldı. 1782 yılı yazında İstanbul'da çıkan yangında itfaiye işlerini bizzat kendisi yürütmesi sonucu halkın sevgi ve takdirini de kazanmıştı.
Dindarlığı ve iyiliği sebebiyle halkın "velî" olarak gördüğü Sultan Birinci Abdülhamid, onbeş yıl iki ay onyedi gün süren saltanattan sonra, 1789 yılı Nisan ayında 64 yaşında vefat etti. Cenazesi Bahçekapı'da kendi yaptırdığı türbesine defnedildi.
Erkek Çocukları : Dördüncü Mustafa, İkinci Mahmud, Murad, Nusret, Mehmed, Ahmed, Süleyman.
Kız Çocukları : Esma, Emine, Rabia, Saliha, Alimşah, Dürrüşehvar, Fatma, Melikşah, Hibetullah Zekiye.
Saltanatı sonundaki Osmanlı sınırları
Osmanlı İmparatorluğu
Prenslikler veya Beylerbeylikleri
İşgal edilmiş toprakları
Dönemin Önemli Olayları
Abdülhamit 49 yaşında tahta çıktı (21 Ocak).-1774Rusya ile Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı (21 Temmuz).-1774Muhsinzade Mehmet Paşa’nın ölümü üzerine (4 Ağustos) Sadaret Kaymakamı İzzet Mehmet Paşa veziriazamlığa getirildi (10 Ağustos).-1774Sadrazam İzzet Mehmet Paşa, 11 aylık sadaretten sonra görevden alındı; yerine Derviş Mehmet Paşa getirildi (6 Temmuz).-1775Devlet Giray, Kırım Hanı seçildi.-1775Bir İspanyol donanması, Cezayir’e hücum edip karaya asker çıkardı; fakat Cezayir dilaverleri tarafından İspanyollar yenilgiye uğratıldı.-1775Luigi Mayer İstanbul’a geldi.-1775Fransız General Baron de Tott, Fransa’ya döndü (Mart)-1776İran’a savaş ilan edildi (2 Mayıs).-1776Mısır’da asi Zahir Ömer, Kaptan-ı Derya Cezayirli Hasan Paşa tarafından yenilgiye uğratıldıktan sonra yakalanıp öldürüldü.-1776Valilerin maiyetinde bulunan ve türlü yolsuzlukları, çapulculukları, eşkıyalıkları görülen leventlerin ocaklarının kapatılması için bir ferman çıkarıldı.-1776İstanbul Bahçekapı’da l.Abdülhamit hayratının yapımına başlandı (şimdiki 4. Vakıf Han’ın yerinde).-1776Derviş Mehmet Paşa’nın azli üzerine Darendeli Cebecizade Mehmet Paşa veziriazamlığa getirildi (5 Ocak).-1777İran ordusuna karşı Sine Zaferi kazanıldı (5 Mayıs).-1777Tımarlı (topraklı) Süvari hakkında ayrıntılı bir yasa çıkarıldı (Eylül).-1777Ruslar,tamamen bağımsız bir devlet olan Kırım’ın iç işlerine karışmaya başladı.Şahin Giray,Kırım Hanlığı’na getirildi.-1777Osmanlı hükümeti bir toplantı yaparak, Rusların,anlaşmaya aykırı olarak Kırım’daki faaliyetlerini görüştü (Ocak).-1778Şahin Giray, Rusya’ya güvenerek Kırım’da hanlığını ilan etti.Rusya,Şahin Giray’ı koruma amacıyla Kırım’a asker soktu;bunun üzerine Selim Giray,Kırım’dan firar etti.Öyle ki Rusya,bu sebeple Osmanlılarla savaşmayı bile göze alabileceğini resmen açıkladı.-1778Hacı Ali paşa,Kırım seraskerliğine atandı(Ağustos).-1778I.Abdülhamit; Çerkez, Abaza ve diğer dağlı halklara bir ferman göndererek Rusların,memleketlerini istila edeceklerini bildirdi.-1778Polonya’nın bölüşümü sonrası,toprakları ellerinden giden Polonyalılar,perişan bir halde Türkiye’ye iltica ettiler.Bu olay,Osmanlı hükümeti tarafından protesto edildi.-1778I. Abdülhamit’in annesi Rabia Sultan adına yaptırttığı Beylerbeyi Camii ibadete açıldı (15 Ağustos).-1778Osmanlılarla Ruslar arasında İstanbul’da Aynalıkavak Tenkihnamesi imzalandı (21 Mart).-1779Sadrazam Kalafat Mehmet Paşa azledildi;yerine Seyit Mehmet Paşa atandı (21 Ağustos).-1779I. Abdülhamit’in oğlu Şehzade Mustafa dünyaya geldi (8 Eylül).-1779I. Abdülhamit’in hayır eseri olarak Emirgan Camii’nin yapımına başlandı.-1779Osmanlı Devleti’ni paylaşmak üzere Rusya-Avusturya arasında anlaşma sağlandı.-1780Rusların Silistre eyalet merkezinde konsoloslok açmalarına izin verildi.-1780Divan edebiyatının ünlü kadın şairi Fıtnat Hanım öldü.-1780Seyyit Mehmet Paşa’nın ölümü üzerine Erzurum valisi İzzet Mehmet Paşa, ikinci kez veziriazam olarak atandı.-1781Emirgan Camii, ibadete açıldı.-1781İstanbul Cibali’de çıkan ve gittikçe yayılan yangında 50 saat içinde 20 bin ev yandı (21-22 Ağustos).-1782İzzet Mehmet Paşa azledildi, yerine Rumeli Beylerbeyi Hacı Yeğen Mehmet Paşa getirildi (25 Ağustos).-1782Osmanlı-İspanyol antlaşması imzalandı (14 Eylül).-1782Yeğen Mehmet Paşa’nın yerine Halil Hamit Paşa veziriazam oldu. Cezzar Ahmet Paşa, Bosna valiliğine atandı (31 Aralık).-1782Alman ressam ve mimar Anton Ignaz Melling, İstanbul’a geldi.-1782Rus çariçesi, Kırım’ın bağımsızlığının kaldırılması ve Kırım’ın bir Rus ülkesi olduğu konusunda bir beyanname yayımladı.-1783Ruslar Kırım’ı işgal edip ilhakını açıkladılar (Nisan).-178318.yüzyıl Osmanlı Devlet adamı ve yazar Ahmet Resmi Efendi, İstanbul’da öldü (31 Ağustos).-1783Hekimbaşı Abdülaziz Efendi öldü (Eylül).-1783Kırım’da Osmanlı hükümdarı adına okunan hutbe kaldırıldı (Aralık).-1783Gürcistan’da Tiflis Hanı Ergeli Han, Rus himayesine girdi; böylece Rusya’nın burayı istilasına doğru yeni bir adım atıldı.-1783Jean Baptiste Hilaire İstanbul’a geldi.-1783Osmanlı hükümeti, Kırım’ın Ruslar tarafından işgalini resmen kabul ettiğini içeren bir belgeyi Rus elçisine verdi 89 Ocak).-1784Kaptan-ı Derya Cezayirli Hasan Paşa tarafından İstanbul Kasımpaşa’da Kalyoncular Kışlası yapıldı.-1784Yeğen Mehmet Paşa, Mısır valiliğine atandı (Aralık).-1784Sadrazam Halil Hamit Paşa’nın azli sonrası Şahin Ali Paşa veziriazam oldu (31 Mart).Daha sonra Halil Hamit Paşa, sürgün edildiği Bozcaada’da idam edildi.-1785I. Abdülhamit’in oğlu Mahmut (II. Mahmut) dünyaya geldi (20 Temmuz).-1785Şahin Ali Paşa görevden alındı. Mora Valisi Koca Yusuf Paşa veziriazamlığa getirildi (24 Ocak).-1786Ruslarında muvafakatı ile Kırım Hanı Şahin Giray’ın Türkiye’ye iltica talebi kabul edildi. Daha sonra Rodos’a sürgün olarak gönderilen Şahin Giray, devlet haini sıfatıyla idam edildi.-1786Osmanlılarla İsveç arasında İstanbul Beykoz Kasrı’nda dostluk anlaşması imzalandı (11 Temmuz).-1787Rusya’ya savaş ilan edildi (13 Ağustos).-1787Rusya’nın müttefiki olan Avusturya, Osmanlılara savaş ilan etti.-1787Sınır boyundaki Özi Muhafızı İsmail Paşa, Rusların elindeki Kılburun Kalesi’ni ele geçirmek için nehrin öte yakasına geçirdiği 6 bin kişilik Osmanlı kuvveti, Ruslar tarafından pusuya düşürülerek tamamen şehit edildi.-1787İsveç, Rusya’ya savaş ilan etti (9 Şubat).-1788Akpalanka savaşı (25 Ağustos).-1788Muhadiye Savaşı (30 Ağustos).-1788Avusturya’ya karşı Şebeş zaferi kazanıldı; İmparator II. Joseph esaretten güçlükle kurtuldu(21 Eylül).-1788Yaş ve Hotin kaleleri Ruslar tarafından ele geçirildi.-1788Osmanlı donanması Özi Kalesi önünde yakıldı ve kale Ruslar tarafından kuşatıldıktan sonra ele geçirildi (17 Aralık).-1788Özi felaketini öğrenen I. Abdülhamit, üzüntüden felç geçirdi ve birkaç gün sonra 65 yaşında vefat etti. Bahçekapı’da kendi yaptırdığı türbesine defnedildi (7 Nisan).-1789

Yorumlar