GÜNDEM

Osmanlı'da Ramazan nasıl olurdu?

Osmanlı dönemin'de ki Ramazan ayı yaşımını anlayabilmek için, öncelikle toplumsal durumu analiz etmemiz gerekir. Peki Osmanlı'da ki toplum ne tür bir toplum idi?Osmanlı da halk arasında hoşgörü, saygı, ahlak, güzel davranışlar en üst boyuttaydı. Bu sebep ile örnek bir toplum yapısına sahip bir Devletti. Bu saygı çerçevesi içerisinde kurulmuş olan toplumsal durum nereden geliyor diye soranlarınız olmuştur. Bunun cevabı Türk adeti ve kültürü ile birlikte İslamın verdiği güzelliklere dayaniyor. Yani İslam adeta toplumda insanları birbirine bağlayan, saygı ve sevgiyi öğretip, daim eden bir alet halini almıştı. İslam zaten Rabbimizden bize gelen bir yaşam tarzıydı. Buna uyan bir toplum, ne güzel.bir tomplumdur...Osmanlı Halkının Ramazan ile kavuşması...Bu ahlaki boyutu da düzeyi de güçlü olan Osmanlı halkı Ramazanda nasıl bir yaşam sürüyordu?İlk olarak toplum arasında olan güzellikler devam ediyordu ve diğer tarafta ise Ramazanı- Şerifin gelişi ile birlikte tüm gelenekler başliyord…

Dördüncü Mehmed

Sultan Dördüncü Mehmed, 2 Ocak 1642'de, İstanbul'da doğdu. Babası Sultan Birinci İbrahim, annesi Rus asıllı Turhan Hatice Sultan'dır. Sultan Dördüncü Mehmed, orta boylu, beyaz tenli ve yanık çehreliydi. Ata çok bindiği için vücudu öne eğikti. Annesi onu çok iyi yetiştirdi. İyi bir tahsil gördü. Babası Sultan İbrahim'in öldürülmesi üzerine 8 Ağustos 1648 günü, henüz yedi yaşında iken padişah oldu. Ava ve edebiyata çok meraklıydı. Ava olan merakı yüzünden tarihte "Avcı Mehmed" olarak anılır.
İçkiyi yasaklayıp, içki imalâthanelerini kapattırdı. Sadrazamlığı, Köprülü ailesine vermekle çok isabetli bir karar aldı. 
Hayatının büyük bir kısmı saray entrikalarıyla geçti. İkinci Viyana bozgunundan sonra, ordunun ve devlet erkânının oybirliği ile, 8 Kasım 1687 günü tahttan indirildi. Bundan sonraki ömrü, saraydaki bir odada yanına konulan iki cariye ile tam bir hapis hayatı şeklinde sürdü. 6 Aralık 1693'de Edirne'de vefat etti. Cenazesi İstanbul'a gönderildi ve Yeni Cami'deki türbesine, annesi Turhan Sultan'ın yanına defnedildi.
Erkek çocukları : İkinci Mustafa, Üçüncü Ahmed, Bayezid.
Kız çocukları : Hatice Sultan, Safiye Sultan, Ümmü Gülsüm Sultan, Fatma Sultan.
Saltanatı sonundaki Osmanlı sınırları
Osmanlı İmparatorluğu
Prenslikler veya Beylerbeylikleri
İşgal edilmiş toprakları
Dönemin Önemli Olayları
Sultan İbrahim idam edildi (18 Ağustos).-1648Sultan İbrahim’in kanını bahane ederek isyan eden Sipahiler, Yeniçeriler tarafından cezalandırıldı. Sultanahmet Vak’ası denilen bu olay sonrası “Ağalar Saltanatı’’ başladı (28 Ekim).-1648Sultan İbrahim devrindeki nüfuzuyla ünlenen Cinci Hoca idam edildi ve servetine el kondu (29 Ekim).-1648Orta Anadolu’da isyan eden Kara Haydaroğlu Mehmet Bey, yakalanıp İstanbul’a getirildi ve idam edildi (12 Kasım).-1648Veziriazam Sofu Mehmet Paşa görevden alındı; yerine Yeniçeri Ağası Kara Murat Ağa geçti (21 Mayıs).-1649Anadolu’da bir isyan hareketi başlatıp İzmit üzerinden Bulgurlu’ya kadar ilerledikten sonra geri çekilmeye mecbur olan Gürcü Nebi, bir baskın sonucu öldürüldü (7 Temmuz).-1649İkinci Kandiya kuşatması (29-30 Ağustos).-1649Venedik donanması, Çanakkale Boğazı’nı ikinci defa olarak abluka altına aldı (15 Mart).-1650Veziriazam Kara Murat Paşa’nın istifası nedeniyle Melek Ahmet Paşa göreve getirildi (5 Ağustos).-1650Çanakkale Boğazı’ndaki Venedik ablukasını yoran Türk filosu, Girit’e yardım kuvvetlerini götürdü (12 Kasım).-1650Girit’e hareket eden Osmanlı donanması, Nakşa adasında bozguna uğradı (13 Haziran).-1651Veziriazam Melek Ahmet Paşa’nın, bütçe açığını kapatmak için karışık akçe bastırıp zorla altın toplamaya kalkışmasından dolayı İstanbul’daki esnaf ve halk ayaklandı. Bu yüzden veziriazam azledildi; yerine Abaza Siyavuş Paşa getirildi (21 Ağustos).-1651Saray entrikaları nedeniyle Valide Kösem Sultan öldürüldü (2-3 Eylül).-1651Ağalar saltanatına son verildi (3 Eylül).-1651Azledilen Siyavuş Paşa’nın yerine Gürcü Ahmet Paşa veziriazamlığa getirildi (27 Eylül).-1651Veziriazam Gürcü Mehmet Paşa, yaşlılığı nedeniyle azledildi; Eski Mısır Valisi Tarhuncu Ahmet Paşa veziriazam oldu ve Osmanlı Devleti’nde ilk bütçe taslağı yapıldı (20 Haziran).-1652Yapılan bütçe ve kısıtlama, saraya mensup çıkar çevreleriyle bazı zenginleri rahatsız ettiğinden Veziriazam Tarhuncu Ahmet Paşa idam edildi; yerine Derviş Mehmet Paşa getirildi (21 Mart).-1653Osmanlı donanması, Çanakkale Boğazı açıklarında Venedik donanmasına karşı parlak bir zafer kazandı ve böylece Girit yolu açıldı (16 Mayıs).-1654Veziriazam Derviş Mehmet Paşa’nın felç geçirmesi üzerine, İstanbul hükümetine kafa tutan meşhur Halep Valisi İpşir Mustafa Paşa göreve getirildi (28 Kasım).-1654Divan şairi ve hattat Cevri İbrahim Çelebi öldü.-1654İstanbul’da gafil avlanmamak için Anadolu’dan birçok asker toplayan İpşir Mustafa Paşa, Halep’ten Üsküdar’a ulaştı (25 Şubat); fakat daha sonra korktuğu başına geldi ve idam edildi. Kara Murat Paşa veziriazam oldu (11 Mayıs).-1655Veziriazam Kara Murat Paşa’nın azliyle yerine Ermeni Süleyman Paşa gedi (19 Ağustos).-1655Ermeni Süleyman Paşa azledildi; Girit Serdarı Gazi Deli Hüseyin Paşa veziriazam oldu (28 Şubat).-1656Çınar Vak’ası (Vak’a-i Vakvakiye) (4-14 Mart)-1656Deli Hüseyin Paşa’nın “6 günlük’’ sadareti sonrası Arnavut Zurnazen Mustafa Paşa göreve getirildi; o da asker istemediği için “4 saat’’ sonra azledilip veziriazamlık görevi ikinci kez Siyavuş Paşa’ya verildi (5 Mart).-1656Siyavuş Paşa’nın ölümü üzerine Boynueğri (boynu yaralı) Metmet Paşa veziriazam oldu (26 Nisan).-1656Kaptan-ı Derya Sarı Kenan Paşa komutasındaki Osmanlı donanması, Çanakkale Boğazı önlerinde yapılan deniz savaşında Venediklilere yenildi (26 Haziran).-1656Boynueğri Mehmet Paşa’nın azli sonrası Köprülü Mehmet Paşa sadrazamlığa getirildi (15 Eylül).-1656Venedik donanmasına karşı Çanakkale Boğazı önlerinde başarı kazanıldı (19 Temmuz).-1657Bozcaada, Venediklilerden geri alındı (31 Ağustos).-1657Ünlü Türk bilgini, yazar Kâtip Çelebi öldü (24 Eylül).-1657Limni Savaşı (15 Kasım).-1657“Ravzat-ül-Ehrar’’ın yazarı ünlü Osmanlı tarihçisi Şeyhülislâm Kara Çelebizade Abdülaziz Efendi vefat etti (7 Aralık).-1657Erdel serdarlığını üstlenen Veziriazam Köprülü Mehmet Paşa, Canova, Şebeş ve Logoş kalelerini ele geçirdi (1 Eylül).-1658Köprülü Mehmet Paşa’ya karşı olan Halip Valisi Abaza Kara Hasan Paşa önderliğinde Anadolu’daki 7 vali ve 50’ye yakın sancakbeyi, isyan etti (13 Kasım).-1658Hükümet ordusu, Ilgın’da isyancılara yenildi (11 Aralık).-1658Sırasıyla Girit serdarlığı, kaptan-ı deryalık ve Rumeli beylerbeyliği yapan,devrin milli kahramanı Veziriazam Gazi Deli Hüseyin Paşa, rüşvet ve suiistimal ile suçlanıp haksız yere idam edildi (29 Aralık).-1658Abaza Hasan Paşa ve diğer isyancılar, Halep’te Serdar Murtaza Paşa tarafından kandırılarak bir ziyafet sonrası öldürülüp kesik başları İstanbul’a gönderildi (16-17 Şubat).-1659Konotop zaferinde Rus ordusu imha edildi (12 Temmuz).-1659Eflâk isyanı bastırıldı (12 Kasım).-1659Çanakkale Boğazı’nın güvenliği için “Seddülbahir’’ ve “Kilidülbahir’’ kaleleri inşa edildi.-1659Seyyidi Ahmet Paşa, asi Erdel Prensi Rakoci kuvvetlerini Szamos’ta kılıçtan geçirdi (23 Mayıs).-1660İstanbul’da en büyük yangın (24 Temmuz).-1660Erdel’de Varat Kalesi fethedildi (27 Ağustos).-1660Yarım yüzyıldan fazla süren bir aradan sonra Yeni Cami’nin yapımına yeniden başlandı (22 Temmuz).-1661Veziriazam Köprülü Mehmet Paşa öldü (29 Ekim); yerine oğlu Fazıl Ahmet Paşa geçti (30 Ekim).-1661Avusturyalıların kışkırttığı ve Erdel Prensliğine aday gösterdikleri Kemyanoş’un ordusu, Küçük Mehmet Bey kuvvetleri tarafından mağlup edildi. Kemyanoş savaş meydanında öldü. Erdel meselesi bir kez daha Osmanlıların lehine sonuçlandı (23 Ocak).-1662Veziriazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa “Uyvar seferi’’ denilen Avusturya seferi serdarlığına getirildi (12 Nisan).-1663Uyvar Kalesi teslim alındı (24 Eylül).-1663Novigrad Kalesi, 27 gün süren bir kuşatmadan sonra alındı (3 Kasım).-1663Zigetvar Kalesi, düşman kuvvetlerince kuşatıldı (25 Ocak).-1664İlk temel atma tarihinden tam 63 yıl 9 ay 29 gün sonra tamamlanan Yeni Cami ibadete açıldı (8 Şubat).-1664Yeni Cami külliyesinin bir parçası olarak yapılan Mısır Çarşısı inşaatı tamamlandı.-1664IV. Mehmet’in büyük oğlu Şehzade Mustafa dünyaya geldi (5 Haziran).-1664Kanije yakınlarındaki Yenikale fethedildi (30 Haziran).-1664Saint Gothard Savaşı (1 Ağustos).-1664Vasvar Antlaşması (10 Ağustos).-1664Yeni Saray da denen Topkapı Sarayı, bir cariye tarafından kundaklanarak yakıldı. Sarayın büyük bölümü yandı. Yakalanan cariye boğdurularak idam edildi. (24 Temmuz).-1665Girit seferiyle görevlendirilen Veziriazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa, Edirne’den hareket etti (15 Mayıs) ve 47 gemiden oluşan bir donanmayla Hanya’ya ulaştı (3 Kasım).-1666Kandiya Kalesi, Osmanlı ordusu tarafından kuşatıldı (25-26 Mayıs); 6 ay 21 gün süren kuşatma, kış mevsiminin yaklaşması nedeniyle durduruldu (16 Aralık).-1667Venediklilerin barış teklifi reddedildi ve kuşatma ikinci kez başladı (30 Haziran).-1668Kandiya kuşatmasından bir sonuç alınamayınca, duruma üzülen IV. Mehmet, bizzat sefere katılmaya karar vererek Edirne’den Girit’e hareket etti (18 Ağustos).-1668Kandiya Kalesi üçüncü kez kuşatıldı (1 Haziran).-1669Düşman kuvvetleri, kaleyi teslime karar verip müzakere teklifinde bulundular (28 Ağustos).-1669Kandiya’nın teslimi ve Girit’in Osmanlı Devleti’ne iadesiyle ilgili Osmanlı-Venedik Barış Antlaşması imzalandı (5 Eylül).-1669Kandiya Kalesi’nin 93 anahtarı, iki gümüş tepsi içinde Serdar-ı Ekrem Fazıl Ahmet Paşa’ya teslim edildi (27 Eylül).-1669Girit valiliği, eski vali Ankebut Ahmet Paşa’ya verildi ve Fazıl Ahmet Paşa, Girit’ten Edirne’ye hareket etti (5 Mayıs).-1670Bucaş Antlaşması (18 Ekim).-1671Lehistan’ın Bucaş Antlaşması’nı kabul etmemesi üzerine IV. Mehmet, ikinci kez Lehistan seferine çıktı (7 Ağustos).-1673Sarı Hüseyin Paşa, 30 bin askeriyle Hotin Kalesi önünde bozguna uğradı (10 Kasım).-1673IV. Mehmet’in ikinci oğlu Şehzade Ahmet (III. Ahmet) dünyaya geldi (31 Aralık).-1673IV. Mehmet, Ukrayna seferine çıktı (16 Haziran).-1674Ladjin Kalesi ele geçirildi (18 Ağustos).-1674Ukrayna’nın Lehistan’a bırakılması koşuluyla yapılan barış anlaşması reddedildi (21 Ağustos).-1674IV. Mehmet, Ukrayna seferini tamamlayıp Edirne’ye hareket etti (18 Eylül).-1674Lehistan Serdarı Şişman İbrahim Paşa, Leopol (Lemberg) Kalesi’ni kuşattıysa da, Leh ordusunun hücumu karşısında kuşatma kaldırıldı (24 Ağustos).-1675Büyük Devlet adamı Veziriazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa 40 yaşında öldü (2-3 Kasım).-1676Fazıl Ahmet Paşa’nın ölümü üzerine Merzifonlu Kara Mustafa Paşa veziriazamlığa getirildi (5 Kasım).-1676Köprülü Fazıl Ahmet Paşa tarafından yaptırılan Köprülü külliyesi inşaatı tamamlandı.-1676Çehrin Kalesi kuşatıldı ve Rusya’ya savaş ilan edildi (14 Ağustos).-1677IV. Mehmet, Rusya seferi için İstanbul’dan hareket etti (30 Nisan).-1678Çehrin Kalesi ikinci kez kuşatıldı (19 Temmuz).-1678Çehrin Kalesi ele geçirildi (20-21 Ağustos).-1678İkinci Rus seferine çıkan IV. Mehmet, İstanbul’dan Edirne’ye hareket etti (29 Ekim).-1680Osmanlı- Rus barışı (Bahçesaray Barışı) (11 Şubat).-1681Sakız faciası (24 Temmuz).-1681Budin Beylerbeyi Vezir İbrahim Paşa, Orta Macaristan üzerine sefere çıktı (27 Temmuz).-1682Büyük Türk gezgini, “Seyahatname’’ yazarı Evliya Çelebi öldü.-1682Kaş Kalesi ve diğer 28 kale, Avusturyalılardan alınıp İmre Tökeli’ye teslim edildi (15 Ağustos).-1682Avusturya seferine karar veren IV. Mehmet, İstanbul’dan Edirne’ye hareket etti (1 Nisan).-1683Belgrad’ta kalan IV. Murat’ın serdar-ı Ekrem olarak sefer için görevlendirdiği Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, ordunun başına geçti (24 Mayıs).-1683İstonil Belgrad savaş meclisinde, Viyana kuşatmasına karar verildi (27 Haziran).-1683İkinci Viyana kuşatması (14 Temmuz-12 Eylül).-1683Kırım Hanı Murat Giray’la Budin Beylerbeyi Arnavut Koca İbrahim Paşa’nın ihaneti yüzünden kaybedilen Alamandağı Meydan Savaşı üzerine ikinci Viyana kuşatması kaldırıldı ve ordu, perişan bir durumda geri çekildi.-1683Viyana önlerinde dağılan ordu, Yanıkkale konağında toplandı ve hain vezir Arnavut Koca İbrahim Paşa idam edildi (14 Eylül).-1683Tuna üzerindeki Ciğerdelen Kalesi civarında Budin Beylerbeyi Kara Mehmet Paşa, Sobieski kuvvetlerini yendi (7 Ekim).-1683Estergon Kalesi, düşmana teslim edildi (1 Kasım).-1683Veziriazam ve Serdar-ı Ekrem Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın idamına karar verilmesi üzerine üçüncü vezir Kara İbrahim Paşa göreve getirildi (15 Aralık).-1683Veziriazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa idam edildi (25 Aralık).-1683Vişgrad Kalesi, düşman tarafından ele geçirildi (18 Haziran).-1684Budin Beylerbeyi Kara Mehmet Paşa, Vayçen’de bozguna uğradı (27 Haziran).-1684Venedik Cumhuriyeti, Osmanlı Devleti’ne karşı savaş ilan etti (15 Temmuz).-1684Ayamavri Kalesi, Venedikliler tarafından teslim alındı; ayrıca Dalmaçya cephesindeki birçok kale kaybedildi (8 Ağustos).-1684Preveze Kalesi, 7 günlük bir kuşatma sonrası çatışma olmaksızın düşmana teslim edildi (28 Eylül).-1684Budin, 3 ay 19 gün sonra, düşmanın kuşatmayı kaldırmasıyla kurtuldu (2-3 Kasım).-1684Bosna Beylerbeyi Fındık Mustafa Paşa, Venediklilerin Dalmaçya Valisi Pietro Valerio’nun ordusuna karşı büyük başarı kazandı (Sing Zaferi) (7 Nisan).-1685Koron kuşatması sırasında Mora Serdarı Halil Paşa ve Siyavuş Paşa şehit oldu, Müslüman halk kılıçtan geçirildi (3 Haziran).-1685Estergon Kalesi’ni kuşatan Macaristan Serdarı Melek İbrahim Paşa, kuşatmayı kaldırıp geri çekildi (16 Ağustos).-168522 yıl Osmanlı hakimiyetinde kalan Uyvar Kalesi, 50 günlük kuşatma sonrası düşmana teslim edildi (19 Ağustos).-1685Kara İbrahim azledilip üçüncü vezir Sarı Süleyman Paşa veziriazamlığa getirildi (18 Aralık).-1685Venedikliler Navarin Kalesi’ni kuşattılar (2 Haziran); yardıma gelen Mora Seraskeri İsmail Paşa öldü ve kale, çatışma olmaksızın düşmana teslim edildi (15 Haziran).-1686160 yıl Osmanlı hakimiyetinde kalan Budin Kalesi, Avusturya ordusu tarafından ele geçirildi (2 Eylül). Bu sonuç, Macaristan’ın elden çıkmasına yol açtı.-1686Mohaç bozgunu sonucu 20 bin şehit verildi; Valpo, Posega gibi 15 kale düşmana teslim edildi (12 Ağustos).-1687Cephedeki ordu, Sadrazam ve Serdar Sarı Süleyman Paşa’ya karşı isyan hareketi başlatıp İstanbul’a doğru yürüyüşe geçti (5 Eylül). Veziriazam, bir gemiye binerek Tuna yoluyla İstanbul’a kaçtı. Halep Beylerbeyi Siyavuş Paşa, askerin isteği üzerine serdar vekilliğine getirildi ve durum padişaha bildirildi. Asi ordu, cepheyi terk ederek Belgrad’a çekildi ve Edirne üzerine yürüdü. Bu durum üzerine, Siyavuş Paşa veziriazamlığa atandı. -1687Atina, Venedikliler tarafından zaptedildi (25 Eylül).-1687İstanbul önüne gelen asi ordu tarafından, av merakı yüzünden devlet işlerini yüzüstü bırakmakla suçlanan padişah IV. Mehmet tahtan indirildi (8 Kasım).-1687

Yorumlar