GÜNDEM

Osmanlı'da Ramazan nasıl olurdu?

Osmanlı dönemin'de ki Ramazan ayı yaşımını anlayabilmek için, öncelikle toplumsal durumu analiz etmemiz gerekir. Peki Osmanlı'da ki toplum ne tür bir toplum idi?Osmanlı da halk arasında hoşgörü, saygı, ahlak, güzel davranışlar en üst boyuttaydı. Bu sebep ile örnek bir toplum yapısına sahip bir Devletti. Bu saygı çerçevesi içerisinde kurulmuş olan toplumsal durum nereden geliyor diye soranlarınız olmuştur. Bunun cevabı Türk adeti ve kültürü ile birlikte İslamın verdiği güzelliklere dayaniyor. Yani İslam adeta toplumda insanları birbirine bağlayan, saygı ve sevgiyi öğretip, daim eden bir alet halini almıştı. İslam zaten Rabbimizden bize gelen bir yaşam tarzıydı. Buna uyan bir toplum, ne güzel.bir tomplumdur...Osmanlı Halkının Ramazan ile kavuşması...Bu ahlaki boyutu da düzeyi de güçlü olan Osmanlı halkı Ramazanda nasıl bir yaşam sürüyordu?İlk olarak toplum arasında olan güzellikler devam ediyordu ve diğer tarafta ise Ramazanı- Şerifin gelişi ile birlikte tüm gelenekler başliyord…

Üçüncü Murad

Sultan Üçüncü Murad, 4 Temmuz 1546 günü, Manisa'nın Bozdağ yaylasında dünyaya geldi. Babası, Sultan İkinci Selim, annesi Afife Nur Banu Sultan'dur. Annesi Venedikli'dir. Sultan Üçüncü Murad orta boylu, degirmi yüzlü, kumral sakallı, elâ gözlü ve beyaz tenli bir Padişahtı. Çok cömertti ve insanlara yardım etmeyi çok severdi.
Merhametli bir kişilige sahip olan Sultan Üçüncü Murad, Arapça ve Farsçayı çok iyi derecede öğrenmisti. Babasının 1558 yılında, Manisa sancak beyiliğinden Karaman valiliğine tayin edilmesi üzerine, dedesi Kanûnî Sultan Süleyman tarafindan Alaşehir sancakbeyiliğine tayin edildi. Babası Sultan İkinci Selim, Padişah olduktan sonra da tekrar Manisa sancakbeyiliğine atandı.
Şehzadeliği sırasında bulunduğu Manisa'da devrin en değerli ulemâsından dersler aldı. Osmanlı Padişahları içinde en âlim Padişahlardan birisidir. Babası Sultan İkinci Selim'in vefatı üzerine Manisa'dan İstanbul'a gelerek, 22 Aralık 1574 tarihinde tahta geçti. Ancak o da Babası Sultan İkinci Selim gibi devlet işlerine fazla müdahil olmadı. Bürokrasi ve hükûmet daha ziyade Sokullu Mehmed Paşa tarafindan idare edildi. Bunda Sokullu'nun tecrübe ve dirayeti ile Sultan Ikinci Murad'in idare tarzı büyük rol oynamıştır.
Sultan Üçüncü Murad, saltanatı boyunca Istanbul'dan hiç çıkmadı ve saraydakı kadınların etkisinde kaldı. Daha sonraki yıllarda Osmanlı Devleti'nin bir devrini etkileyecek olan kadınlar saltanati onun devrinde başladı. 29 yaşında çıktığı tahtta yirmi yıl kalan Sultan Üçüncü Murad 16 Ocak 1595 tarihinde felç geçirdi ve vefat etti. Ayasofya Camii'nin avlusuna defnedildi.
Sokullu Mehmed Pasa'nın ağırlığını hissettirdigi III. Murad döneminde, Osmanlı toprakları en geniş sınırlarına ulaştı. Babası İkinci Selim'den devraldığı 15. 162.151 km2 ülke toprağını, 19.902.000 km2'ye çıkardı. İngilizlerle de dostâne iliskiler geliştirildi.
İlk Ingiliz daimî elçisi onun zamanında gönderildi. Papa'nın Katolik Avrupa'da kurabileceği haçlı ittifakına karşı Protestan Ingiltere ile ilişkiler geliştirildi. Daha sonra bu ittifaka, Hollanda da dahil edildi. Devlet işlerini Sokullu'ya devreden Sultan Üçüncü Murad zamanında sarayda kadınlar devlet işlerine çokça karışmaya başladılar bu durum, Sokullu'nun ölümünden sonra daha da artarak devam etti.
Erkekçocukları: Üçüncü Mehmed, Selim Bayezid, Mustafa, Osman, Cihangir, Abdullah, Abdurrahman, Abdullah, Hasan, Ahmed, Yakub, Alemsah, Yusuf, Hüseyin , Korkud, Ali, Ishak, Ömer, Alaeddin, Davud.
Kızçocukları: Ayse Sultan, Fatma Sultan, Mihrimah Sultan, Fahriye Sultan.
Saltanatı sonundaki Osmanlı sınırları
Osmanlı İmparatorluğu
Prenslikler veya Beylerbeylikleri
İşgal edilmiş toprakları
Dönemin Önemli Olayları
III. Murat, babası II. Selim’in ölümü üzerine tahta çıktı. Tahta çıktığında 1.100.000 altın cülus dağıttı (22 Aralık).-1574II. Selim ve Nizâm-ı Âlem’e kurban edilen beş oğlu defnedildi (23 Aralık).-1574Nişancı Feridun Ahmet Bey tarafından kaleme alınan, 1299-1575 tarihleri arası Osmanlı padişahlarının mektuplarını, fermanlarını içeren “Münşeât-us-Selâtin’’ (2 cilt) adlı eser tamamlanıp padişaha takdim edildi (22 Ocak).-1575Osmanlı-Venedik barış anlaşması yenilendi.Venedik Cumhuriyeti, cülus tebriki olarak III. Murat’a 54.000 duka altını verdi (8 Ağustos).-1575El Raken Savaşı.-1576İran Şahı I. Tahmasb’ın ölümü üzerine İran’da karışıklıklar çıktı (21 Mayıs)-1576Osmanlı-Avusturya Antlaşması sekiz yıl süreyle uzatıldı (1 Ocak).-1577Osmanlı-Lehistan Barış Antlaşması imzalandı (30 Temmuz). Böylece, Lehistan Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu himayesine girdi.-1577İstanbul’daki Azapkapı Camii’nin yapımı tamamlandı.-1577Alman din adamı ve gezgin Salomon Schweigger, Alman elçilik heyetiyle birlikte İstanbul’a geldi (1 Ocak).-1578Osmanlı tarihinin en büyük denizcilerinden Piyâle Mehmet Paşa, yedi yıl da ikinci vezir olarak hizmet ettikten sonra öldü.-1578Kanunî Sultan Süleyman’ın biricik kızı ve Veziriazam Rüstem Paşa’nın karısı Mihrimah Sultan vefat etti.-1578İran’da Şah I. Tahmasb’ın ölümü üzerine doğu sınırlarımızdaki karışıklıkları önlemek üzere Lala Mustafa Paşa, komutasındaki orduyla Şirvan ve Gürcistan seferine çıktı (28 Nisan).-1578Çıldır Savaşı (9 Ağustos).-1578Osmanlı-İran Savaşı (1578-1590).-1578Tiflis, Osmanlı topraklarına katıldı (24 Ağustos). Kral ve halk, önceden şehri terk ettiğinden Tiflis’e kan dökülmeden girildi. Tiflis beylerbeyliğine, Kastamonu Sancakbeyi Mehmet Bey, paşa unvanıyla tayin edildi.-1578Koyungeçidi Savaşı (9 Eylül).-1578Ereş Kalesi’nin fethi üzerine Şirvan işgal edildi. Böylece bütün Kafkasya, Osmanlı hakimiyet ve nüfuzuna alındı.-1578İstanbul’da ilk gözlemevi kuruldu.-1578Gürcistan’daki İmerethi Krallığı ve Guria Prensliği, teslim olup Osmanlı Devleti’ne bağlılıklarını bildirdi (11 Kasım).-1578Üç gün üç gece süren I. Şamahı Muharebesi, Özdemiroğlu Osman Paşa’nın zaferiyle sonuçlandı (11 Kasım).-1578II. Şamahı Savaşı (27 Kasım).-1578Asker arasındaki bozgunculuk propagandası nedeniyle Özdemiroğlu Osman Paşa, Şirvan’ı tahliye edip Şamahı’dan Demir-Kapu’ya (Derbend) hareket etti.-1579Osmanlı-İngiliz ticari ve siyasi münasebetlerinde ilk adım atıldı; İngiliz ticaret gemilerinin, Türk limanlarına kendi bayraklarıyla gelebilecekleri tebliğ edildi (Mart 1579).-1579Gürcilerden yardım gören Safevîler, Tiflis’i kuşattı (30 Mart).-1579Çok zor şartlar altında kalan Tiflis, Maraş Beylerbeyi Mustafa Paşa komutasında 12.000 kişilik yardım kuvvetinin gelmesiyle muhasaradan kurtuldu (1 Ağustos).-1579Kars Kalesi’nin ardından Kars şehrinin yapımı 58 günde tamamlandı (22 Eylül).-1579Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa, III. Murat’ın gizli buyruğuyla, Bosnalı bir derviş tarafından hançerlenerek şehit edildi (12 Ekim).-1579Sokullunun öldürülmesi üzerine, ikinci vezir Semiz Ahmet Paşa sadrazamlığa getirildi (13 Ekim).-1579Semiz Ahmet Paşa’nın vefatı ile Lala Mustafa Paşa, Vekil-i Saltanat unvanıyla sadarete getirildi (28 Nisan).-1580Lala Mustafa Paşa, bir rivayete göre zehir içerek intihar etti (7 Ağustos).-1580Sadarete Koca Mustafa Paşa getirildi (25 Ağustos).-1580Safevîler, Kanunî Sultan Süleyman Devrindeki sınırlar esas alınmak kaydıyla barış teklifinde bulundu. Bu teklif kabul edilmedi. Gazi Giray, 18.000 kişilik düşman kuvvetlerini imha ederek 40 gün kuşatma altında kalan Bakû’yu kurtardı (7 Ocak).-1581Fransızlara üçüncü kez kapitülasyon izni verildi. Buna göre, İngilizler dışında, Türk limanlarına girecek bütün yabancı gemilere Fransız bayrağı çekme mecburiyeti getirildi ( 6 Temmuz).-1581III. Murat’ın oğlu Şehzade Murat için 57 gün süren ve Osmanlı tarihinde eşi görülmemiş sünnet şenlikleri yapıldı. Bu düğünde hüner gösterenler Yeniçeri Ocağı’na kaydedildi ve Ocak yasaları ilk defa ihlâl edilip bozulmaya başladı.-1582İkinci vezir Kanijeli Siyavuş Paşa sadrazamlığa getirildi (24 Aralık).-1582İngiltere Krallığı’nın ilk elçisi İstanbul’a ulaştı (29 Mart).-1583Doğuya takviye olarak gönderilen kuvvetlerden Rumeli askerlerinin, Şirvan ve Dağıstan Serdarı Özdemiroğlu Osman Paşa’yı, dinlemeyerek ihtiyatsızca düşman üzerine saldırmaları sonucu Niyazâbâd bozgunu yaşandı (24 Nisan).-1583Özdemiroğlu Osman Paşa, kuzeye doğru ilerlemekte olan 50.000 kişilik Safevi ordusunu Meş’ale Savaşı’nda bozguna uğrattı (11 Mayıs).-1583Şehzade Mehmet (III. Mehmet), Manisa valiliğine tayin edildi (17 Aralık).-1583Özdemiroğlu Osman Paşa, İstanbul’dan aldığı yardımcı kuvvetlerle Kırım Hanı II. Mehmet Giray’ı yenip Kırım meselesini halletti.-1584Özdemiroğlu Osman Paşa, gönderdiği kuvvetlerle Kırım isyanını yeniden bastırdı (18 Aralık).-1584Türk minyatür sanatçısı Nakkaş Osman, ünlü eseri Hünername’yi tamamladı.-1584II. Selim’ın kızı Sokullu Mehmet Paşa’nın karısı Esma Sultan öldü (7 Ağustos). Ayasofya’daki II. Selim Türbesi’ne defnedildi.-1585Abvâr Savaşı (21 Eylül).-1585Tebriz Savaşı (24 Eylül).-1585Neheng Savaşı (15 Ekim).-1585Fahusfene Savaşı (25 Ekim)-1585Şenbi Gazan Savaşı (28 Ekim).-1585Osmanlı tarihinin en büyük kahramanlarından Kafkasya Fatihi Özdemiroğlu Osman Paşa öldü. Cenazesi Diyarbakır’a götürülerek Kurşunlu Cami yakınındaki türbesine defnedildi (28-29 Ekim)-1585Acısu Savaşı (30 Ekim).-1585Hadım Mesih Paşa’nın istifası üzerine, veziriazamlığa ikinci kez Kanijeli Siyavuş Paşa getirildi (15 Nisan).-1586Turna Çayırı Savaşı.-1586Safevî veliahtı Hamza Mirza, hançerlenerek öldürüldü.-1586Kaptan-ı Derya Kılıç Ali Paşa ( Uluç Ali Paşa) öldü. Cenazesi, Mimar Sinan’ın eseri olan İstanbul Tophane Camii’ndeki türbesine defnedildi (21 Haziran).-1587Ahıska Beyliği, Osmanlılara bağlandı (7 Ekim).-1587En büyük Osmanlı mimarı Koca Sinan (Mimar Sinan) 98 yaşında vefat etti. Süleymaniye Camii’nin yanındaki türbesine gömüldü (8-9 Nisan).-1588Aras Irmağı kenarında Safevî ordusu mağlûp edildi (29 Eylül).-1588Osmanlı tarihinde “Beylerbeyi Vak’ası’’ adıyla anılan ilk yeniçeri ayaklanması sonucu Veziriazam Siyavuş Paşa azledilip yerine ikinci kez Koca Sinan Paşa getirildi (2 Nisan).-1589Ferhat Paşa (İstanbul) Barışı (21 Eylül).-1590Osmanlı-Avusturya barışı, sekiz yıl süreyle yenilendi (29 Kasım).-1590Sakarya Nehri-Sapanca Gölü-İzmit Körfezi arasında bir kanal açılması konusunda ferman çıktı (6 Mart) ve daha sonra bu karardan vazgeçildi (11 Nisan).-1591Koca Sinan Paşa azledildi;Şark Serdarı Ferhat Paşa veziriazamlığa getirildi (1 Ağustos).-1591Sinan Paşa Köşkü yapıldı.-1591Azledilen veziriazam Ferhat Paşa’nın yerine üçüncü kez Kanijeli Siyavuş Paşa getirildi.-1592Avusturya imparatoru, Osmanlı-Avusturya barışının Türkler tarafından bozulduğu gerekçesiyle haracın kesildiği bildirildi (Ekim).-1592Osmanlı sarayının tören yaşamında önemli yeri olan Yalı Köşkü’nün yapımı tamamlandı.-1592Batıl inançlar yüzünden ilk sadaret değişikliği yapıldı. Veziriazam Siyavuş Paşa, “uğursuz’’luğundan dolayı azledilip yerine Koca Sinan Paşa üçüncü kez veziriazamlığa getirildi.-1593Cerrahpaşa Camii ve Külliyesi açıldı.-1593Kulpa Savaşı (20 Haziran).-1593Sadrazam Koca Sinan Paşa, Avusturya seferine çıktı (19 Temmuz).-1593Bespirem Kalesi teslim alındı (6 Ekim).-1593Palota Kalesi teslim alındı (14 Ekim).-1593İstolni-Belgrad Savaşı (4 Kasım).-1593Avusturya, Gran (Usturgon) ve Hatvan kalesi kuşatmalarını kaldırdı (1 Haziran).-1594Tata Kalesi teslim alındı (17 Temmuz).-1594Saint-Marton kalesi teslim alındı (29 Temmuz).-1594Yanık (Raab) kalesi kuşatıldı (7 Ağustos); Kırım Hanı Gazi Giray orduya katıldı (11 Ağustos) ve kalesi teslim alındı (27 Eylül).-1594Papa kalesi fethedildi (3 Ekim).-159416 Ekim’deki Komorn Kalesi kuşatması kaldırıldı (22 Ekim).-1594Osmanlı ordusu Budin’e döndü (28 Ekim).-1594Erdel, Eflâk ve Boğdan’da voyvodaları, Türklere karşı Papalık makamı tarafından hazırlanan “Kutsal İttifak’’a katıldı (5 Kasım).-1594Eflâk ve Boğdan’da Müslümanlar kılıçtan geçirildi (13 Kasım).-1594Eflâl ordusu, İbrail kalesine saldırıp kenti yaktı (1 Ocak).-1595Onikinci Osmanlı Padişahı III. Murat öldü (15-16 Ocak).-1595

Yorumlar